มือชา vs ยกมือไม่ขึ้น? แยกให้ออกระหว่าง “พังผืดทับเส้นประสาท” และ “ข้อมือตก” ก่อนสายเกินแก้!

  

มือชา vs ยกมือไม่ขึ้น? แยกให้ออกระหว่าง “พังผืดทับเส้นประสาท” และ “ข้อมือตก” ก่อนสายเกินแก้!

เคยไหมครับ? ตื่นเช้ามาแล้วรู้สึกผิดปกติที่มือ... บางคนแค่ “ชา” เหมือนไฟช็อต แต่บางคนกลับ “ยกมือไม่ขึ้น” เหมือนมือไม่มีแรง...

อาการที่ดูคล้ายกัน อาจมาจาก “คนละเส้น” และ “คนละโรค” กันเลยครับ!

วันนี้หมอเก่งจะพามาแยกแยะ 2 อาการยอดฮิตที่คนไข้มักสับสน คือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) และ Wrist Drop ว่ามันต่างกันอย่างไร และแบบไหนที่ต้องรีบวิ่งมาหาหมอด่วน!

1. เส้นประสาทเจ้าปัญหา: ใครคือ "จำเลย"?

ร่างกายเรามี “สายไฟ” (เส้นประสาท) หลักๆ ที่วิ่งลงมาเลี้ยงแขนและมือ 3 เส้นครับ แต่โรคนี้เกิดจากคนละเส้นกัน:

  • พังผืดทับเส้นประสาท (CTS): เกิดจาก “เส้นประสาทมีเดียน (Median Nerve)” ที่วิ่งผ่านอุโมงค์ข้อมือ ถูกบีบรัด
  • ข้อมือตก (Wrist Drop): เกิดจาก “เส้นประสาทเรเดียน (Radial Nerve)” ที่วิ่งอยู่ต้นแขนด้านหลัง เกิดการบาดเจ็บหรือถูกกดทับ

2. อาการแสดง: “ชา” หรือ “ตก”?

จุดสังเกตที่ง่ายที่สุดคือ “ท่าทางของมือ” และ “ความรู้สึก” ครับ

🅰️ พังผืดทับเส้นประสาท (Carpal Tunnel Syndrome)

  • อาการเด่น: เน้นเรื่อง “ชา” และ “ปวด”
  • ตำแหน่ง: ชาที่ นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางครึ่งซีก (นิ้วก้อยจะไม่ชา!)
  • ช่วงเวลา: มักปวดชามากตอน “กลางคืน” หรือตื่นนอนตอนเช้า ต้องสะบัดมือถึงจะดีขึ้น
  • แรง: หยิบจับของเล็กๆ ลำบาก (เช่น ติดกระดุม) ของหลุดมือบ่อย เพราะกล้ามเนื้อโคนนิ้วโป้งลีบ

🅱️ ข้อมือตก (Wrist Drop)

  • อาการเด่น: เน้นเรื่อง “อ่อนแรง” ชัดเจน
  • ลักษณะ: “กระดกข้อมือไม่ขึ้น” “เหยียดนิ้วไม่ได้” มือจะห้อยตกลงมาเหมือนคอหงส์ (Swan neck)
  • ความรู้สึก: อาจมีอาการชาที่ “หลังมือ” (บริเวณง่ามนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ด้านหลัง) แต่หลักๆ คือยกไม่ขึ้น
  • สาเหตุ: มักเกิดจาก “นอนทับแขนตัวเอง” นานๆ (Saturday Night Palsy) หรือกระดูกต้นแขนหัก

3. วิธีเช็กตัวเองง่ายๆ (Self-Check)

ลองทำตามหมอนะครับ:

  • เช็ก CTS (พังผืด): ประกบหลังมือเข้าหากัน (ท่า Phalen’s test) งอข้อมือให้สุด ค้างไว้ 1 นาที... ถ้าชาจี๊ดๆ ไปที่นิ้วโป้ง-ชี้-กลาง = มีโอกาสใช่ครับ
  • เช็ก Wrist Drop (ข้อมือตก): คว่ำมือลง แล้วพยายาม “กระดกข้อมือขึ้น” สู้แรงโน้มถ่วง หรือพยายาม “กางนิ้วโป้ง” ออก... ถ้าทำไม่ได้เลย มือห้อยตองแต่ง = รีบมาหาหมอครับ!

4. การรักษา: ต่างกันคนละขั้ว

  • CTS (พังผืด):
    • ระยะแรก: ใส่เฝือกอ่อนตอนนอน, กินยาวิตามินบี, ปรับท่าทาง
    • ระยะเป็นมาก: ฉีดยาสเตียรอยด์ หรือ “ผ่าตัดเล็ก” เจาะรูส่องกล้อง เพื่อตัดพังผืดที่รัดออก (หายขาดได้ครับ)
  • Wrist Drop (ข้อมือตก):
    • ส่วนใหญ่: “ไม่ต้องผ่าตัด” เส้นประสาทมักแค่ “ช้ำ” (Neurapraxia) สามารถฟื้นตัวเองได้ใน 3-6 เดือน
    • การดูแล: ใส่เฝือกพยุงข้อมือ (Cock-up splint) เพื่อไม่ให้เอ็นหดรั้ง และทำกายภาพบำบัดกระตุ้นไฟฟ้ารอเวลาฟื้นตัว
    • ระวัง: ถ้าเกิดจากกระดูกหักทิ่มเส้นประสาท อันนี้ต้องผ่าตัดซ่อมครับ

บทสรุปจากหมอเก่ง

ถ้า “ชาหน้ามือ-นิ้วโป้ง” คือสัญญาณเตือนให้พักข้อมือ (CTS) แต่ถ้า “ยกมือไม่ขึ้น-หลังมือชา” คือสัญญาณเตือนให้ระวังท่านอน (Wrist Drop)

ไม่ว่าเป็นแบบไหน อย่าปล่อยไว้นานจนกล้ามเนื้อลีบนะครับ เพราะการกู้คืน “เส้นประสาท” ยิ่งช้า ยิ่งยากครับ

ดูแลมือคู่เก่งของคุณให้ดี เพื่อให้ใช้งานไปได้นานๆ ครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666 #พังผืดทับเส้นประสาท #ข้อมือตก #มือชา #RadialNerve #MedianNerve #หมอเก่งกระดูกและข้อ

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ครบ 3 เดือนแล้ว “ข้อมือยังตก ยกไม่ขึ้น!” เส้นประสาทตายหรือยัง? ต้องผ่าตัดไหม หรือมีทางออกอื่น?

Image
  ครบ 3 เดือนแล้ว “ข้อมือยังตก ยกไม่ขึ้น!” เส้นประสาทตายหรือยัง? ต้องผ่าตัดไหม หรือมีทางออกอื่น? สำหรับคนที่เป็นโรคข้อมือตก (Wrist Drop) การรอคอยคือสิ่งที่ทรมานที่สุดครับ... คุณอาจจะทำตามที่หมอบอกทุกอย่าง กินวิตามิน ใส่เฝือก กายภาพบำบัดอย่างเคร่งครัดมาตลอด 90 วัน แต่ตื่นเช้ามาวันนี้... มือก็ยังห้อยตกลงเหมือนเดิม ไม่มีวี่แววว่าจะกระดิกได้เลย คำถามที่ดังขึ้นในใจคือ “หรือมือฉันจะพิการถาวรแล้ว?” หมออยากบอกว่า... “อย่าเพิ่งหมดหวังครับ!” เส้นตาย 3 เดือน (3-Month Rule) ไม่ใช่วันสิ้นโลก แต่เป็น “จุดเช็กพอยท์สำคัญ” ที่เราต้องเปลี่ยนแผนการรักษาจากการ “รอ” เป็นการ “รุก” ครับ วันนี้หมอเก่งจะมาบอกทางเลือกสำหรับคนที่รอมานานเกิน 3 เดือน ว่าเราจะกู้คืนมือข้างเก่งของคุณกลับมาได้อย่างไร ทำไมต้อง “3 เดือน”? (The Critical Window) โดยปกติ เส้นประสาทจะงอกและซ่อมแซมตัวเองด้วยความเร็วประมาณ 1 มิลลิเมตรต่อวัน หรือประมาณ 3 เซนติเมตรต่อเดือน ถ้านอนทับแขนธรรมดา (Neurapraxia) มักจะหายใน 4-6 สัปดาห์ ถ้าเส้นประสาทช้ำมาก (Axonotmesis) อาจใช้เวลา 3-4 เดือน แต่ถ้าพ้น 3 เดือน แล้วยังไม่มีการขยับเลย (Zero Recove...
Read more

ตื่นมาแล้วข้อมือตก ยกไม่ขึ้น! สัญญาณเตือนจากเส้นประสาทที่คุณต้องรู้

Image
  ตื่นมาแล้วข้อมือตก ยกไม่ขึ้น! สัญญาณเตือนจากเส้นประสาทที่คุณต้องรู้ "หมอครับ ช่วยผมด้วย! เมื่อคืนผมนอนหลับไปตื่นหนึ่ง พอเช้านี้ตื่นขึ้นมา มือข้างขวาผมมันห้อยตกลงมาแบบนี้เลยครับ พยายามจะเกร็งยกขึ้นแต่มันไม่ขยับเลย ผมเป็นอัมพาตหรือเปล่าครับหมอ?" นี่คือเหตุการณ์จริงที่คนไข้ชายวัยทำงานท่านหนึ่ง รีบวิ่งหน้าตื่นเข้ามาหาหมอที่คลินิกด้วยความตกใจสุดขีดครับ มือข้างขวาของเขาห้อยพับลงมาเหมือนคอหงส์ (Swan Neck) ไม่สามารถกระดกข้อมือหรือเหยียดนิ้วได้เลย ทั้งที่เมื่อวานยังใช้งานได้ปกติ หลังจากซักประวัติเพิ่มเติมนิดหน่อย หมอก็ถึงบางอ้อ... "เมื่อคืนมีงานเลี้ยงสังสรรค์ใช่ไหมครับ? แล้วเผลอหลับไปท่าไหนครับ?" คนไข้ชะงักไปนิดนึงแล้วตอบว่า "ใช่ครับ... ผมดื่มไปหน่อย แล้วก็นั่งหลับฟุบกับโต๊ะ เอาแขนหนุนหัวไปจนเช้าเลยครับ" หมอยิ้มให้กำลังใจแล้วบอกว่า "ใจเย็นๆ นะครับ คุณไม่ได้เป็นอัมพาตจากหลอดเลือดสมอง แต่คุณกำลังเป็นภาวะที่ฝรั่งเขาเรียกกันเล่นๆ ว่า 'Saturday Night Palsy' หรือ 'ภาวะข้อมือตกจากเส้นประสาทถูกกดทับ' ครับ" วันนี้หมออยากพาพวกเรามารู้จักกับอาการ ...
Read more